Ta strona wykorzystuje pliki cookie zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki. Więcej informacji o celu ich wykorzystania i możliwości zmiany ustawień cookie znajdziesz w Polityce prywatności.
niedziela, 24 marca 2013

125-lecie Football League

fot. football-league.co.uk
Rok 2013 jest czasem jubileuszowych rocznic dwóch spośród najbardziej przełomowych wydarzeń w historii rozwoju piłki nożnej. Jesienią minie równo półtora wieku od założenia Football Association – pierwszej na świecie federacji piłkarskiej. Drugiego marca upłynęło z kolei 125 lat od wysłania listu, który zapoczątkował powstanie Football League – pierwszych rozgrywek ligowych.


Spór o to, kto wymyślił piłkę nożną, prawdopodobnie nigdy nie doczeka się powszechnie akceptowanego rozstrzygnięcia. Wątpliwości nie podlega natomiast fakt, gdzie pierwsze zasady gry w najpopularniejszą współcześnie dyscyplinę sportu zostały skodyfikowane. Miało to miejsce w Anglii. Pionierami stały się szkoły i uniwersytety. Wreszcie pod koniec 1863 roku, pod przewodnictwem powstałego związku, opracowano zbiór 14 jednolitych reguł.

Futbol szybko zaczął się rozprzestrzeniać i zyskiwać na popularności – zarówno terytorialnie, jak i społecznie. Do życia powoływano kolejne lokalne związki, podległe krajowej federacji. W 1871 roku zainaugurowano pierwsze rozgrywki. Puchar Anglii, założony pod nazwą Football Association Challenge Cup, przeszedł do historii jako najstarsze rozgrywki na świecie.

Niedługo później kluby doszły do wniosku, że warto byłoby rozgrywać pomiędzy sobą mecze bardziej regularnie. Drugiego marca 1888 roku ówczesny dyrektor Aston Villi, William McGregor, wysłał w tej sprawie list do czterech innych klubów. Napisał w nim:

Z każdym rokiem coraz trudniej przychodzi klubom piłkarskim […] dotrzymywać zawartych ustaleń, a nawet umawiać się na mecze towarzyskie. Konsekwencją tego jest to, że w ostatniej chwili, w związku z dojściem spotkań pucharowych, kluby zmuszone są mierzyć się z drużynami, które nie przyciągają widzów.

Wystosowanie tej formy pisemnej stanowiło bez wątpienia jeden ze skutków przejścia piłki nożnej w etap profesjonalizacji. Trzy lata wcześniej FA było zmuszone zalegalizować wypłacanie regularnych pensji piłkarzom. To oznaczało, że kluby musiały zacząć zarabiać pieniądze. McGregor – dziś uważany za ojca założyciela Football League – kontynuował:

Pozwolę sobie złożyć następującą sugestię jako środek przezwyciężenia tej trudności: żeby dziesięć bądź dwanaście spośród najbardziej wiodących klubów w Anglii połączyło się w celu zaplanowania pomiędzy sobą meczów u siebie i na wyjeździe co sezon [...]

Propozycja McGregora spotkała się z zainteresowaniem. Na pozytywny odzew nie trzeba było długo czekać. Ósmego września tego samego roku rozegrano pierwszą serię gier. W skład 12 założycieli Football League weszło sześć klubów ze środkowej – Aston Villa, Derby County, Notts County, Stoke (wtedy jeszcze nie Stoke City), West Bromwich Albion i Wolverhampton Wanderers – oraz sześć z północno-zachodniej części Anglii – Accrington, Blackburn Rovers, Bolton Wanderers, Burnley, Everton i Preston North End.

Piłka nożna wyglądała wtedy oczywiście zupełnie inaczej niż obecnie. W bramkach nie było siatek, zawodnicy nie mieli numerów na koszulkach, nie było rezerwowych, nie znano pojęcia rzutu karnego. Co więcej, dopiero ponad dwa miesiące po inauguracji pierwszego sezonu osiągnięto porozumienie w sprawie systemu punktowego. Przyjął on postać dwóch punktów za zwycięstwo i jednego za remis.

Pierwszym mistrzem Anglii został zespół Preston North End. Nadano mu przydomek Niepokonani (ang. The Invincibles) z racji tego, że ukończył rozgrywki bez porażki, z bilansem 18 zwycięstw i 4 remisów. Wyczyn ten do dziś udało się powtórzyć tylko jednej drużynie – Arsenalowi w sezonie 2003/2004.

Idea rozgrywek ligowych została prędko zaadaptowana w innych krajach i na innych kontynentach. Już w 1890 roku zainaugurowano ligi w Szkocji, Irlandii i Holandii, a rok później – za sprawą brytyjskich emigrantów – w Argentynie. W samej Anglii pomysł okazał się na tyle udany, że już po czterech latach utworzono drugą klasę rozgrywkową.

Dziś Football League zmaga się z licznymi problemami. Latem 1992 roku 22 kluby (trzy lata później liczbę tę zredukowano do 20) oddzieliły się od niej, formując rozgrywki Premier League. Równoczesne wejście na piłkarski rynek telewizji Sky pogłębiło różnicę pomiędzy najwyższą klasą rozgrywkową a niższymi ligami. Pieniądze pochodzące ze sprzedaży praw medialnych przestały być równo dzielone pomiędzy 92 profesjonalne kluby. Premier League stała się finansowym rajem. Football League zmieniła się w jej ubogą krewną.

Spadająca frekwencja na trybunach i wzrastające koszty utrzymania zawodników to tylko niektóre z powodów spędzających sen z powiek działaczom pracującym zarówno w siedzibie ligi, jak i poszczególnych klubach – według obecnej terminologii – Championship, League One i League Two. Poprawa zaistniałej sytuacji stanowi ich największe wyzwanie.

Okrągła, dumna rocznica założenia Football League jest świetnym momentem do refleksji, podsumowań i działań zmierzających do uzdrowienia współczesnego stanu rzeczy. Przede wszystkim warto jednak wspomnieć i docenić tych, którzy doprowadzili do stworzenia pierwszych ligowych rozgrywek. To w końcu dzięki nim możemy dzisiaj regularnie, co weekend emocjonować się meczami piłkarskimi rozgrywanymi na całym świecie.

Stadiony Deepdale w Preston, Turf Moor w Burnley i Anfield (gdzie pierwotnie występowała drużyna Evertonu) w Liverpoolu, na których mecze odbywają się od pierwszego sezonu Football League, wspaniale spinają klamrą minione 125 lat.

Wojciech Falenta Wojciech Falenta
comments powered by Disqus
facebook